Open Vld heeft in de aanloop naar de verkiezingen haar programma gepresenteerd. Daarin zitten voor bijna 25 miljard euro aan besparingen door bezuinigingen op uitkeringen, zorguitgaven en overheidsuitgaven. “Dit moeten we doen om de welvaart van het land op lange termijn te waarborgen”, zei voorzitter Tom Ongena. N-VA noemt het een “totaal ongeloofwaardig plan” en op het congres van de Vlaamse socialisten sprak voorzitster Melissa Depraetere eerder al een veto uit tegenover besparingen in de sociale zekerheid en de gezondheidszorg.

Met de dringende oproep van de Nationale Bank in gedachten, die eind vorig jaar waarschuwde voor de noodzaak van aanzienlijke bezuinigingen om het Belgische begrotingstekort onder controle te houden, lijkt Open VLD vastberaden om deze boodschap serieus te nemen. Het verkiezingsprogramma, gepresenteerd tijdens een partijcongres, staat bekend als het liberale “groeiplan”. Het plan legt de nadruk op donkerblauwe besparingen als een middel om economische groei te stimuleren, een filosofie die zich samenvat in het bekende motto: “snoeien om te groeien”. De voorgestelde bezuinigingen zullen naar verwachting een breed scala aan overheidsuitgaven raken, waaronder uitkeringen en zorgkosten. Hoewel details over specifieke bezuinigingsmaatregelen nog moeten worden verduidelijkt, heeft Open VLD de intentie uitgesproken om de overheidsfinanciën opnieuw in balans te brengen door strakke controle op de uitgaven.

De Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) heeft harde kritiek. “De beloofde arbeidsmarkthervormingen, pensioenhervormingen en belastinghervormingen werden niet gerealiseerd onder de huidige regering. De aankondiging van premier Alexander De Croo om in de toekomst wel werk te maken van deze noodzakelijke hervormingen komt totaal ongeloofwaardig over. Nu kondigt De Croo aan dat hij de volgende keer wel werk zal maken van de nodige hervormingen om de welvaart van de Vlamingen te waarborgen. Is er iemand die dat gelooft?”, vraagt N-VA-woordvoerder Sander Loones zich af. Volgens N-VA heeft de Vivaldi-regering België “kapot geregeerd”, waarbij het land wordt geconfronteerd met de slechtste begrotingssituatie van heel Europa. “Ook in andere landen was er de corona-, energie- en inflatiecrisis, maar die deden het budgettair zowat allemaal beter”, aldus Sander Loones.

Hervormen

Op het verkiezingscongres heeft Vooruit-voorzitster Melissa Depraetere onlangs haar rode lijnen voor de volgende regeringsvorming getrokken. De socialisten stellen een veto tegenover besparingen in de sociale zekerheid en de gezondheidszorg. Of anders gezegd: liberalen en socialisten staan lijnrecht tegenover elkaar. “We zullen serieus moeten hervormen”, stelde Melissa Depraetere (Vooruit) al eerder deze maand in De Tijd. “De prioriteit is meer mensen aan het werk krijgen. Dat vereist een nog grotere nadruk op activering. Dankzij onze minister Frank Vandenbroucke zitten er vandaag al meer dan 80.000 langdurig zieken in een terug-naar-werktraject. Ook de verhoging van de minimumlonen en de pensioenbonus zullen activerend werken. Op Vlaams niveau moet de VDAB meer aanklampend werken. En wij pleiten nog altijd voor een verschuiving van de lasten van arbeid naar vermogen, zodat werken aantrekkelijker wordt dan niet werken. Vooruit beseft dat besparen nodig is enwil mee het begrotingstekort van 30 miljard euro aanpakken. “Op Vlaams niveau wordt met subsidies gegooid naar zaken die volgens ons niet tot de kerntaken van de overheid behoren”, aldus Depraetere. “Het recentste voorbeeld is de premie van 5000 euro voor de aankoop van een elektrische wagen. Ik vind ook dat de prijs van de dienstencheque omhoog moet, want de huidige prijs weerspiegelt de waarde van een uur werk niet meer. De voorwaarde is dan wel dat het loon van de huishoudhulpen verbeterd wordt.”