In de gevangenis van Hasselt stapelen de problemen zich op. Volgens informatie die VRT NWS kon inkijken, kampen de cipiers met een structureel tekort aan personeel en een extreme overbevolking, waardoor elementaire veiligheidscontroles nauwelijks nog kunnen worden uitgevoerd. Bewakers getuigen dat ze zich steeds vaker in een “overlevingsmodus” bevinden.

  • Foto © Media Haspengouw 

De gevangenis opende amper twintig jaar geleden, maar wordt nu al geteisterd door defecte camera’s, falende elektronica en een bezettingsgraad van 140 procent. Officieel is er plaats voor 450 gedetineerden, maar in werkelijkheid verblijven er momenteel zo’n 640. Het gevolg is dat routinecontroles niet langer systematisch gebeuren en dat de machtsverhoudingen binnen de muren verschuiven in het voordeel van de gevangenen. Een cipier die anoniem zijn verhaal doet, schetst de ernst van de situatie. “Als ik vandaag terug systematisch celcontroles zou uitvoeren, lig ik binnen de maand in het ziekenhuis. Er zijn cellen waarin meerdere gevangenen samen zitten. Dreigen en intimideren gebeurt voortdurend, en wij staan met te weinig mensen tegenover te veel risico’s.” De controles, die normaal altijd door minstens twee cipiers moeten gebeuren, worden daardoor steeds vaker achterwege gelaten.

Hulp van andere gevangen

Het personeelstekort is structureel en leidt tot een scheefgetrokken leeftijdspiramide binnen het korps. Er is een grote groep twintigers en vijftigers, maar nauwelijks medewerkers daartussen. Jonge cipiers moeten al na enkele weken dienst nieuwe collega’s inwerken. “Dat zegt genoeg over de manier waarop men hier met personeel omgaat”, klinkt het. De gevolgen zijn voelbaar op de werkvloer. “Veel collega’s willen simpelweg hun shift ongedeerd doorkomen. Sommigen belanden in fysieke confrontaties en krijgen dan zelfs hulp van andere gevangenen. Dat lijkt op het eerste gezicht positief, maar het maakt ons kwetsbaar. Je komt bij hen in het krijt te staan en dat verhoogt het risico op corruptie.”

“Andere wereld”

Ook brandveiligheid en andere preventieve controles lijden onder het personeelstekort. Een anonieme bron bevestigt dat er voor dergelijke taken simpelweg niet genoeg volk is. Uit recente cijfers die VRT NWS kon inkijken, blijkt dat Hasselt structureel minstens 23 personeelsleden te weinig telt. Het vertrouwen in de directie is intussen tot een dieptepunt gezakt. “De leiding eist dat we de controles opnieuw systematisch uitvoeren, maar ze leven in een andere wereld. In de huidige omstandigheden is dat gewoon levensgevaarlijk”, klinkt het bij het personeel. Het uitblijven van celcontroles vergroot volgens de cipiers de kans op wantoestanden, zoals vorig jaar in de gevangenis van Antwerpen, waar een gedetineerde dagenlang gefolterd werd door zijn celgenoten. Voor de bewakers in Hasselt is de boodschap intussen duidelijk: zonder bijkomende middelen en een doordacht personeelsbeleid is hun werk nauwelijks nog vol te houden.