Tijdens het Romeinenfestival in Tongeren kunnen bezoekers voor het eerst proeven hoe het Romeinse verleden vandaag kan smaken. Het Gallo-Romeins Museum, museumcafé Amusée en foodarcheoloog Jeroen Van Vaerenbergh slaan de handen in elkaar voor een unieke Romeinse hapjesplank, gebaseerd op archeologische vondsten uit de stad. Na het festival blijft de plank op de kaart staan van museumcafé Amusée.

  • Beelden © Media Limburg vzw

Wat aten de inwoners van Romeins Tongeren bijna tweeduizend jaar geleden? Het antwoord ligt niet alleen in historische bronnen, maar ook in de resten die archeologen vonden in onder meer een beerput en een afvalkuil op de Veemarkt. Die vondsten vormen de basis voor een hedendaagse sharingplank die vanaf het laatste weekend van augustus op de kaart staat bij Amusée. Schepen van Toerisme Ann Christiaens ziet de plank als een ontbrekende schakel tussen het museum en het museumcafé. “We misten nog één dingetje, en dat was eigenlijk de link naar, ook hier in Amusée, in het museumcafé, de smaken van dat Romeinse verleden”, zegt ze. “De foodsharing plank met hapjes is geïnspireerd op wat mensen vroeger aten en toch aangepast aan onze hedendaagse smaakpapillen. Er zitten heel wat toppertjes van lokale producten mee in verwerkt. Ik ben trots op het resultaat.” Volgens Christiaens moet de nieuwe formule bezoekers niet alleen laten eten, maar hen ook op een andere manier met de geschiedenis laten kennismaken. De plank blijft na het festival permanent verkrijgbaar.

V.l.n.r.: Jeroen Van Vaerenbergh, foodarcheoloog / Alwin Paul, chef-kok museumcafé Amusée / An Christiaens, schepen van Toerisme voor de Stad Tongeren-Borgloon

Foodarcheoloog

De creatie kwam tot stand met Jeroen Van Vaerenbergh, die zichzelf foodarcheoloog noemt. Zijn doel is om archeologische kennis niet in wetenschappelijke rapporten te laten eindigen, maar opnieuw tastbaar te maken. “Ik voelde dat daar zoveel meer verhaal in zat. Zeker als het gaat over omgaan met voedsel”, vertelt hij. Volgens Van Vaerenbergh kunnen eetgewoonten uit het verleden ons ook vandaag aanzetten om bewuster en duurzamer naar voedsel te kijken. Chef-kok Alwin Paul vertaalde de historische informatie vervolgens naar gerechten die passen bij een hedendaagse keuken. Op de plank liggen onder meer drie huisgemaakte dips van wortel, erwt en gebrande prei. De wortel wordt eerst gedroogd en daarna verwerkt tot een geconcentreerde crème. De erwtendip krijgt extra karakter dankzij gefermenteerde look, terwijl bij de prei vooral de intense smaak van de geblakerde groente centraal staat.

Chef-kok Alwin Paul vertaalde de historische informatie vervolgens naar gerechten die passen bij een hedendaagse keuken.

Kruiden en smaken

Ook het vleesgerecht verwijst naar de regio en het Romeinse verleden. Een stoofbereiding van Menapisch varkensvlees wordt verwerkt tot een kleine burger. Het vlees wordt onder meer gekruid met komijn, marjolein, look en mosterdzaad en krijgt een zoet accent van Loonse stroop. Appelsap en witte wijn zorgen mee voor de bereiding. “Dat was de balans. Dus een beetje krokant, zure, hartig, zoet. Dat al die dingen erin zaten”, legt Paul uit. Die zoektocht naar contrasten is volgens hem essentieel om historische ingrediënten te vertalen naar een gerecht dat ook vandaag aantrekkelijk is.

Lokaal

De plank brengt bovendien producten uit de streek samen. Waterkers uit Tongeren, brood van een lokale bakkerij, kazen, Loonse stroop en opgelegde groenten maken deel uit van het geheel. Zo wordt niet alleen het Romeinse verleden in de kijker gezet, maar ook de hedendaagse Haspengouwse voedselcultuur. Het resultaat is geen historische reconstructie op een bord, benadrukt Van Vaerenbergh. “We doen niet aan re-enactment.” Wel wil hij met de plank de smaken en ingrediënten van toen opnieuw interpreteren.

Bezoekers van het Romeinenfestival kunnen dat voor het eerst zelf ervaren op zaterdag 29 en zondag 30 augustus. Daarna verhuist de Romeinse plank definitief naar de menukaart van Amusée.