Werknemers van psychiatrisch centrum Zorggroep Myna hebben vrijdag een stille optocht gehouden op de campussen in het centrum van Sint-Truiden en in Melveren. Aanleiding was een nieuw geval van agressie waarbij donderdagavond meerdere personeelsleden werden aangevallen door een patiënt. Twee medewerkers liepen verwondingen op en moesten voor verzorging naar het ziekenhuis. De fysieke agressie is in de psychiatrische zorginstellingen in Vlaanderen een helaas dagelijks voorkomend fenomeen waarbij vooral het verplegend personeel letterlijk de klappen moet opvangen.

Volgens de directie werden de slachtoffers geraakt in het gezicht en op de borstkas. Een van hen hield ook een lichte hersenschudding over aan het incident. Het ging volgens de instelling om het tweede ernstige voorval met dezelfde patiënt in korte tijd. De betrokkene verblijft al langere tijd in het psychiatrisch centrum en kampt met zware psychische problemen. Met de stille optocht vrijdag wilden medewerkers aandacht vragen voor de toenemende onveiligheid op de werkvloer en voor de impact die agressie heeft op zorgverleners. “Je merkt dat die incidenten wegen op de moraal van de medewerkers”, vertelt afdelingshoofd Yvette Welsch. “Het is belangrijk om even samen te komen om hierover te praten. Tegelijkertijd is het ook een gebaar om de zorgverleners die thuis zitten of met letsels komen werken, mentaal of fysiek, een hart onder de riem te steken.”

Binnen het psychiatrisch centrum vonden in anderhalf jaar tijd ongeveer honderd incidenten van agressie plaats tegenover personeel. Daarbij werden 32 medewerkers tijdelijk arbeidsongeschikt verklaard. De directie benadrukt dat het slechts om een beperkte groep patiënten gaat en waarschuwt ervoor om mensen met psychische problemen niet te stigmatiseren. Tegelijk klinkt de bezorgdheid dat sommige patiënten onvoldoende aangepaste opvang en begeleiding krijgen. In het recente dossier zou er momenteel geen geschikte setting beschikbaar zijn voor de betrokken patiënt. “De vele incidenten op korte tijd hebben een emotionele impact op het personeel. Er vallen te veel slachtoffers binnen de zorg”, zegt afdelingshoofd Niels Paulus. “Wij zijn geen veiligheidsinstelling, maar een zorginstelling. We hopen dat justitie ons in de toekomst beter kan ondersteunen na zware incidenten van agressie.”

“We willen absoluut voorkomen dat dit nog een 3e keer kan gebeuren. We denken dat de politie en het parket nu hun werk moeten doen’, besluit CEO Bert Plessers van Zorggroep Myna.” Intussen ligt het dossier bij het parket dat laat weten dat ze de patiënt heeft laten aanhouden. De man is voorlopig naar de gevangenis gebracht.

Hoge druk

De gebeurtenissen leggen opnieuw de hoge druk bloot waarmee de geestelijke gezondheidszorg in Vlaanderen kampt. Agressie op psychiatrische afdelingen is een bekend probleem en kan uiteenlopende vormen aannemen, van verbale dreiging tot fysiek geweld. Zorgverleners wijzen erop dat de emotionele gevolgen van zulke incidenten vaak lang blijven nazinderen en vragen meer ondersteuning, zowel vanuit justitie als binnen de zorgsector zelf. Ook in andere delen van de hulpverlening groeit de bezorgdheid over de druk op het systeem. Zo waarschuwde de Commissie voor Toezicht voor Jeugdinstellingen voor plaatsgebrek, personeelstekorten en de stijging van het aantal erg jonge kinderen in gesloten jeugdinstellingen. Volgens de commissie zorgen lange wachtlijsten ervoor dat kwetsbare jongeren vaak niet tijdig de nodige hulp krijgen.

Statistieken

In beeld hieronder – Onderzoek naar agressie in de psychiatrie in Vlaanderen. Maar liefst 62% van de verpleegkundigen (roze blokje) geeft aan in aanraking te komen met verbale agressie en 24% met rechtstreekse fysieke agressie.

Helemaal onderaan – 25% geeft aan bijna dagelijks met agressie te maken te hebben. Dat betekent dat op sommige afdelingen dat cijfer lager ligt, en dus op andere afdelingen een pak hoger.