In het iconische beeldpark Chillida Leku (foto hierboven) opende vrijdag Truienaar en kunstenaar Koen Vanmechelen “LIMINA – Cosmopolitan Chicken Project 30”. De tentoonstelling vormt Koens’ eerste grote solotentoonstelling in Spanje en maakt deel uit van de Mugak/Internationale Architectuurbiënnale van Baskenland. De kunstenaar presenteert er een nieuwe kruising. “Het resultaat is een levend symbool van uitwisseling tussen het lokale en het mondiale, een dertigste generatie die een viering is van leven, van diversiteit en hybriditeit”, vertelt Koen Vanmechelen.

  • Rudi De Cock
  • Foto’s © Alex Abril

 

Woensdag zag ik hem vanop een terrasje nog rustig wandelen op de Grote Markt in Sint-Truiden, en vrijdag zit hij alweer in Spanje. Het iconische beeldpark Chillida Leku in hartje Baskenland, gewijd aan de Spaanse kunstenaar Eduardo Chillida, is voor Koen Vanmechelen dé plaats om er zijn dertigste kruising voor te stellen in zijn wereldberoemde Cosmopolitan Chicken Project. “Het begon in 1998 met de kruising van de Belgische Mechelse Koekoek en de Franse Poulet de Bresse”, steekt de kunstenaar van wal. “In Baskenland ontmoet de kosmopolitische kip de Euskal Oiloa, het inheemse Baskische ras. Het resultaat is een levend symbool van uitwisseling tussen het lokale en het mondiale, een viering van leven, diversiteit en hybriditeit.” In het glooiende landschap van Chillida Leku ontvouwt LIMINA zich als een traag parcours tussen natuur, architectuur en kunst. Bezoekers verlaten het gebruikelijke pad en bewegen zich tussen sculpturen, installaties en wilde begroeiing. Elk werk nodigt uit tot traag kijken en hernieuwde aandacht. Opvallende werken zijn onder meer T-Rex, een zes meter hoge bronzen kippenpoot; Instead of Sleeping, een ode aan de nachtvlinder als symbool van onzichtbare biodiversiteit; en Paradise Lost, een smetteloos ei dat rust in de tak van een esdoorn tegenover de historische boerderij. Wie de 500 jaar oude Zabalaga-boerderij nadert, passeert een smalle doorgang tussen twee kippenkooien – een grens tussen het wilde en het gecultiveerde. Binnen volgen drie thematische hoofdstukken: Origin, Domestication en Crossing. Daar presenteert Vanmechelen werken als Natural Knowledge, waarin kippenpoten rusten op een stapel boeken, Breaking the Cage, metalen kooien met albaste eieren en warme gloeilampen, en Open Secret, het DNA-boek van de nieuwste generatie.

Vanmechelen: “Kunst is kennis. Niet in de academische zin, maar als levend weten dat ontstaat door te doen, te kruisen, te delen. Elke kip in dit project draagt de genetische lijnen van talloze voorouders, net zoals wij de culturele lijnen van onze geschiedenis meedragen. Diversiteit is geen luxe, het is de motor van het leven.”

Een drempel van transformatie

Volgens curatoren Jon Garbizu, Victoria Collar en Gonzalo Peña Sancho verandert LIMINA het museum in een “drempel, geen grens die scheidt, maar een ruimte van overgang en transformatie.” Hier ontmoeten het gedomesticeerde en het wilde, het symbolische en het materiële, het menselijke en het niet-menselijke elkaar in een gedeelde ruimte. De tentoonstelling sluit aan bij het thema Castles in the Air van de architectuurbiënnale Mugak, dat reflecteert over de toekomst van samenleven. “Ik dekoloniseer de kip,” vervolgt Vanmechelen. “Voor mij is de kip een vorm van levende architectuur, een bouwwerk dat toont hoe genetische bouwstenen zich vermengen tot nieuw leven. We moeten terugkeren naar diversiteit om schoonheid te herwinnen. Dat is wat ik met de kip doe: een levende, gedeconstrueerde architectuur van het bestaan.”

Een meditatie over de mensheid

Mireia Massagué, directeur van Chillida Leku, roemt de Truienaar om zijn maatschappelijke generositeit: “Vanmechelen overstijgt de kunstwereld. Zijn werk wordt een ruimte voor ontmoeting, samenwerking en actie. Hij toont hoe kunst kan bijdragen aan een rechtvaardigere en bewustere samenleving.” Luis Chillida, zoon van de beroemde beeldhouwer, vult aan: “Deze dialoog tussen twee schijnbaar verschillende werelden herinnert ons eraan dat kunst een ruimte blijft voor gedeelde verbeelding. LIMINA is, bovenal, een meditatie over de mensheid en onze toekomst.” Koen Vanmechelen besluit: “Liefde is de motor van de generositeit. Zonder generositeit kan geen enkel systeem leven dragen. Dat geldt voor kunst, biologie en samenleven. LIMINA gaat over die vrijgevigheid – de bereidheid om te mengen, te delen, te transformeren.” Met LIMINA CCP30 schrijft Koen Vanmechelen een nieuw hoofdstuk in zijn onderzoek naar bioculturele diversiteit, identiteit en overleving. Een levend werk dat kunst, wetenschap en filosofie verbindt en de bezoeker uitnodigt opnieuw te kijken naar wat leven werkelijk betekent.