De abten en monniken van de Trudoabdij ontvuchtten de stad.

  • By :
  • Category : Retro
Retro
1

Een stad vandaag moet er vooral sjiek uitzien: mooie wegen, pleinen met fonteinen, marmer en kunst, proper en gastvrij. En onze politici van vandaag doen er alles aan om onze stad dergelijk uitzicht te geven.

600 jaar geleden zag een stad er gans anders uit. Vaak werd het afval op straat gegooid en soms een keer per week opgeruimd. Dieren liepen los door de straten en deden overal hun behoeften. Er was vaak overlast van ongedierte, die vervolgens een belangrijke oorzaak waren voor het verspreiden van ziekten.

Stinkende boel
Mensen woonden dicht op elkaar in schamele lemen huisjes, vaak sliepen meerdere familieleden in één bed. Ziekten werden zo makkelijk verspreid. Het woord ‘hygiëne’ bestond nog niet (ook niet bij de rijken). Kortom, een stad was vaak een “stinkende boel” en het is dan ook niet abnormaal dat het rijke volk de stad ontvluchtte. Denk maar aan Lodewijk XIV die Parijs ontvluchtte en naar Versailles trok.

In Sint-Truiden was dat niet anders. Jean Henri Paul Ulens, burgemeester van de stad liet in de 19de eeuw een kasteel bouwen in … Rochendael in Bevingen. En de abten van de abdij hadden ook hun buitenverblijf, zoals dat nu heet, een “speelhof” om aan de miserie van de stad te ontsnappoen.

Huis van plaisantie
Het Speelhof werd in 1585 gebouwd door abt Christoffel de Blocquerie en bleef tot 1796 eigendom van de abdij, een plek waar abten en monniken zich kwamen ‘ontspannen”, weg uit de drukke stad. Dat ze in die stad nog een reusachtige abdij hadden, voor slechts een 25-tal monniken, kon hen er niet van weerhouden. Ze hadden zelfs nog andere ‘buitenverblijven’ maar daarover later meer.

Het was dus abt de Blocquerie die het goed in Schurhoven verwierf als ‘huis van plaisantie’. De abten Jozef van Herck en zijn opvolger Remi Motaer voerden heel wat vernieuwingen door in het Speelhof. Het jaartal 1777 op het poortgebouw verwijst hier naar.

Weer de Pitteurs
In 1797 werd het Speelhof met meer dan 77 bunder grond (ongeveer evenveel hectare) verkocht aan een voormalig Minderbroeder Laurent Willems die het verder verkocht aan de familie de Pitteurs. Dat waren meesters in het kopen van goedkope kerkelijke goederen (kasteel van Ordingen, kasteel van Zepperen, kasteel van Brustem).

Stadsdomein
De grafelijke familie d’Irumberry de Salaberry de Beaufort, erfgenaam van de laatste de Pitteurs, verkocht het Speelhof in 1989 aan de stad. Dat was vooral onder impuls van toenmalig burgemeester Jef Cleeren die zijn leven lang op het Speelhof had gewoond omdat zijn vader er conciërge was. Voor hem was het de overwinning van de kleine man op de pretentieuze adel die het grafelijk goed, toen nog 11 hectare, verkocht voor een prikje: 20 miljoen frank (500.000 euro). Vanaf dat moment werd ’t Speelhof het onderwerp van de wildste plannen van politici, ondernemers en fantasten. Een congrescentrum, de inplanting van het ziekenhuis tot zelfs een nieuw stadion voor STVV.

Brand doet nadenken
Het zestiende-eeuwse Speelhof van Sint-Truiden beleefde in 2013 een rampjaar. Zo werd het opgeschrikt door een uitslaande brand in de conciërgewoning van het kasteel. En door de graafwerken en waterbemaling aan het naburige stedelijke woonzorgcentrum Villa Rosa zakte het kasteel stilaan weg. Zo erg dat burgemeester Veerle Heeren (CD&V) de toegang tot het kasteel uit veiligheidsoverwegingen moest sluiten voor publiek.

Meteen ook de start om toch eens ernstig te gaan zoeken naar een oplossing. Met de subsidiëring onlangs van de Vlaamse overheid kan de stad beginnen met invulling te geven aan de site. Het Speelhof van Sint-Truiden wordt gerestaureerd en mag op een premie van 3,3 miljoen euro rekenen. Naast de opwaardering van de monumenten op de site, komt er ook meer ruimte voor toerisme, horeca, ontspanning en educatie. Op die manier wil de stad inzetten op een geïntegreerde erfgoedzorg. De stad legt daar nog eens 4 miljoen euro bovenop zodat de restauratie uiteindelijk 15 keer meer gaat kosten dan de aankoop.

En dat allemaal … omdat die monniken niet tegen de geur van varkensmest konden!

    

 

 

 

 

Tja, en dan dachten we dat “fedaar” stonk. Wel geloof het maar, het was nog véél véél erger in de middeleeuwen.

1 reactie

Deel jouw reactie met de bezoekers van Truiensnieuws.be

Retro
In de Schaliënwinning stond de wieg van pcfruit vzw

De Schaliewinning is een prachtige vierkantshoeve in Gorsem, gelegen aan de plek waar de Grensmolenweg opgaat in Gorsem-Dorp, een pracht van een gebouw dat door wieler- en andere toeristen vaak niet gezien wordt. En wat velen niet weten, het de plek waar het wetenschappelijk onderzoek in de fruitteelt volwassen werd. …

Retro
1
Geen “Gebrande Winning” zonder de Bokkenrijders

De Truiense bandieten Suske de Poup (uitgesproken als DE POEP) en het Voorvelleke worden in de literatuur afgeschilderd als helden, als Robin Hoods van de 18de eeuw die het geld van de rijken pikten, ofwel als doorwinterde criminelen verguisd, die het gestolen goed voor zichzelf en voor hun bazen bewaarden. …

Retro
2
Het kasteel van Schoor in Velm, waar Sandra Kim Nederlands leerde

Er staat een kasteel in Velm, een beetje verwijderd van de drukte van het dorp, in het midden van het veld, het kasteel van Schoor. Het Schoor is de naam van de omgeving waar het kasteel gebouwd werd in de 18de eeus, langs de Halleweg, de verbinding tussen de Romeinse …

%d bloggers liken dit: