Het Kasteel van Kortenbos, ook bekend als Hotel de Groete Engel, is een kasteelachtige gesloten hoeve aan Hasseltsesteenweg 448 in Kortenbos, tegenover de basiliek.

Het geheel werd gebouwd in 1641 en was bedoeld voor de opvang van pelgrims. Het is dan ook gelegen naast de basiliek die in hetzelfde jaar gebouwd werd omdat het aantal pelgrims veel te groot werd. Ze kwamen trouwens van heinde en ver, en dat maakte dat overnachtingsplaatsen nodig waren.

Hotel werd klooster
Maar lang bleef “Hotel de Groete Engel” niet open. In 1646 werd het gekocht door de Abt van de Abdij van Averbode. Het werd toen gebruikt als rectoraat, terwijl er ook een brouwerij en een bakhuis aanwezig aangebouwd werden. In 1694 brandde het uit, maar werd heropgebouwd, waarbij tevens een nieuwe vleugel werd toegevoegd in 1698 onder het prelaatschap van abt Vanderstegen. In 1728 werd het geheel voorzien van een schuur, stallen en een inrijpoort met daarbovenop een duiventil onder het beleid van abt Vanden Panhuysen wiens wapenschild en lijfspreuk (Candide) er boven de poort staan. Tussen 1768 en 1791 werd het omliggende park uitgebreid.

Weer die Franse Revolutie
In 1798 kwam het goed aan particulieren, namelijk de familie Cox. Van 1903-1914 was het echter in gebruik bij uit Caen afkomstige Benedictinessen, die als gevolg van de seculariseringspolitiek uit Frankrijk moesten verdwijnen, net als de Kartuizers en de Assumptionisten in Zepperen. Bij de start van de Eerste Wereldoorlog werd het verkocht aan H Thyssen. In 1981 werden de gebouwen en de omgeving beschermd als monument en dorpsgezicht. Na de dood van Thyssens echtgenote werd het kasteel geschonken aan de Koning Boudewijnstichting, die het in 1988 verkocht aan kunstschilder Bram Bogart.

Een rectoraat
Lang was de Groete Engel (lokaal voor grote engel) dus geen hotel want de prelaat van Averbode, die ook de baas was in Kortenbos en er de pastoors benoemde, liet er zijn oog op vallen om er een rectoraat op te richten. Kortenbos was als het ware een filiaal van Kozen waar de Witheren ook al de pastoors leverden. Een rectoraat de woonplaats van een rector-pastoor en zijn medebroeders die een zekere mate van onafhankelijkheid geniet binnen een katholieke parochie. Er woonden dus meerdere Witheren in de Groete Engel, want het onderhoud van het mariale bedevaartsoord vroeg ook wat personeel. In veel gevallen zijn voormalige rectoraten later parochies geworden. En zo’n rector-pastoor moest een deftig onderkomen hebben. Daarom ook dat de pastoors die uit Averbode naar hier kwamen om de mensen gelovig te houden ook allemaal in een kast van een pastorij woonden: de sjiekste pastoorswoningen waren die van de Norbertijnen.

Verzameling van waardevolle gebouwen
Omdat het gebouw, eerst hotel, dan pastoorswoning, dan burgerwoning, weer klooster en opnieuw burgerwoning, zoveel verschillende bestemmingen gehad heeft is het huidige kasteel van Kortenbos een samenvoeging van allerlei, op zichzelf steeds waardevolle elementen. Het betreft een aantal gebouwen die om een rechthoekige, gekasseide binnenplaats staan. In het zuiden is er het poortgebouw met duiventil (1728), voorzien van het wapenschild van de Abt Vanden Panhuysen. Ten oosten hiervan bevindt zich het rectoraat met een kern uit de 17e eeuw, doch later in neoclassicistische stijl verbouwd. Hierop vindt men het wapenschild van de familie Thyssen, eigenaars sinds 1914.
De stallen in de zuidvleugel hebben mogelijk een 17e-eeuwse kern, maar werden in de 2e helft van de 19e eeuw ingrijpend verbouwd. De dwarsschuur is van 1728.

         

Weer verkocht
Het kasteel van Kortenbos werd de laatste jaren bewoond door de bekende kunstenaar Bram Bogart, lid van de Cobra-kunstbeweging. Hij woonde er samen met zijn vrouw en zijn zoon. De kunstenaar overleed in 2012 op zijn kasteel op 90jarige leeftijd. In 12017 werd het kasteel te koop aangeboden en nadat het amper 10 dagen op de markt was gezet was het al verkocht. Hoeveel de nieuwe eigenaars op tafel legde voor het pand is niet bekend, maar de vraagprijs bedroeg wel 1,2 miljoen. De Limburgse familie die het kasteel kocht wenst anoniem te blijven (en dat respecteren we) maar gaan er alvast geen horecazaak meer van maken.