Met “Truienaren in het zonnetje gezet” brengen we tijdens deze zomer verhalen van mensen uit Sint-Truiden die elk op hun eigen manier een bijzondere uitdaging aangingen of aangaan in hun leven. In dit laatste officiële weekend van de zomer brengen we als sluitstuk het tweede deel over Faroek Özgünes. We zoemen in op Özgünes’ nieuwste job als lesgever aan de PXL én zijn opvallend nieuwe reeks ‘Topgangsters’ waarin hij rechtstreeks spreekt met de zwaarste criminelen. Ik wil in deze laatste aflevering de lezers van onze online krant ook danken omdat ze massaal lieten weten de reeks te waarderen. “Sint-Truiden heeft inderdaad prachtmensen voortgebracht”, is er eentje dat bij mij is blijven hangen. We beseffen dat de lijst nog lang niet af is. Dat smaakt naar meer, maar voor nu sluiten we af met de laatste in deze eerste reeks…Faroek Özgünes.
- Rudi De Cock
- Beelden © VTM
Maandag start een nieuw academiejaar in de Vlaamse hogescholen. De studenten Journalistiek van Hogeschool PXL zullen er les krijgen van misdaadjournalist Faroek Özgünes (62). Hij zal er de vakken Onderzoeksjournalistiek en Undercoverjournalistiek doceren. In dat laatste vak trekken studenten zelf op pad om maatschappelijke problemen bloot te leggen. “Studenten moeten de baan op en hun eigen nieuws leren maken,” zegt Jeroen Schreurs, opleidingshoofd Journalistiek (foto inzet, rechts).
In het vak Undercoverjournalistiek gaan derdejaars actief op zoek naar verhalen die anders onder de radar blijven. En ze leren hoe ze dat ethisch verantwoord en veilig doen. “Dat is niet evident,” zegt Schreurs. “Daarom zijn we blij dat we iemand met de expertise van Faroek in huis halen. Met zijn terreinervaring is hij de ideale gids voor onze studenten.” In het tweedejaarsvak Onderzoeksjournalistiek leren studenten hoe ze bronnen onderzoeken, dossiers analyseren en journalistieke informatie controleren. Ook dat vak zal Özgünes begeleiden. De voorbije jaren werkten studenten onder meer rond het de re-integratie van gevangenen en de problemen met fast fashion.
Faroek zelf popelt alvast om aan de slag te gaan: “Onderzoeksjournalistiek leer je niet uit een handboek. Je moet nieuwsgierig zijn, vragen durven stellen en bereid zijn om zelf op onderzoek uit te gaan. Ik kijk ernaar uit om studenten die nieuwsgierigheid en die onderzoeksreflex mee te geven.”
Journalistieke identiteit
De komst van Özgünes maakt deel uit van een bredere vernieuwing van de opleiding Journalistiek. Met zes keuzetrajecten, gebaseerd op journalistieke rollen, wil Schreurs dat meer jongeren zich in de opleiding herkennen. “Presentator, nieuwsjager, verhalenverteller, onderzoeksjournalist, multimediaspecialist en opiniemaker, allemaal andere types met eigen interesses en karakters,” zegt Schreurs. “We bieden geen keuze wat het medium betreft: een toekomstige journalist moet expert zijn in tekst, geluid, beeld én sociale media. Dat verwachten redacties ook van jonge journalisten. Maar via deze keuzetrajecten kunnen studenten wel hun eigen journalistieke identiteit ontwikkelen.”
Topgangsters
Voor wat betreft het laatste wapenfeit van de Truienaar, de nieuwe televisiereeks ‘Topgangsters’ laten we Özgünes zelf aan het woord. “Al bijna 35 jaar volg ik de Belgische misdaadwereld op de voet. Ik las honderden strafdossiers, woonde talloze assisenzaken bij en bracht verslag uit van de grootste misdaadzaken van ons land. Ik zag gangsters opklimmen en ik zag ze alles verliezen. In ‘Topgangsters’ wil ik verder gaan dan de krantenkoppen. Ik sprak met vijf voormalige topgangsters. Ik wil hun daden niet goedpraten of over hen oordelen, maar vooral begrijpen waarom iemand bewust kiest voor een leven in de criminaliteit, ondanks de onvermijdelijke prijs die daarvoor wordt betaald.”
“Ik wil hun daden niet goedpraten maar vooral begrijpen waarom iemand bewust kiest
voor een leven in de criminaliteit” – Faroek Özgünes
Faroek reisde door België, Frankrijk en Italië om de ex-gangsters te ontmoeten op plaatsen die voor hen een bijzondere betekenis hebben: vlak bij de plaats delict, hun voormalige schuilplaats of de plek waar ze vandaag een teruggetrokken bestaan leiden. Zo sprak hij met Steven Snauwaert, de leider van de gewelddadige Opex Bende die gewapende overvallen pleegde, en verder met Leonardo Notarbartolo, het brein achter de beruchtste diamantroof van de 21ste eeuw. De misdaadjournalist wist ook Marcel Habran te strikken voor een gesprek, de zogenaamde peetvader van de Luikse maffia, en verder Paul Meyer, de “meestersmokkelaar” en het brein achter de bende van 700 miljoen, en tenslotte met wapenhandelaar Carl De Schutter die tevens de moord op veearts Karel Van Noppen beval. “Jarenlang leefden ze buiten de wet en verdienden ze grof geld met wapenhandel, drugssmokkel of gewapende overvallen. Hun leven draaide om snelle winst, status en macht. Maar voor dat leven betaalden ze een hoge prijs: geweld, verraad en jaren achter de tralies”, aldus nog de journalist. “Ze zeggen het criminele leven achter zich te hebben gelaten en blikken openhartig terug op de keuzes die hun leven voorgoed bepaalden.”
Drie mensen weggekomen met moord
Carl De Schutter zit in de eerste aflevering van ‘Topgangsters’. Faroek Özgünes verduidelijkt zijn keuze: “Die man was een spilfiguur in de internationale wapenhandel en leverde wapens aan de regimes van Mobutu en Moammar Khadafi. Hij werd veroordeeld voor zijn rol in de moord op veearts Karel Van Noppen, die de strijd aanging met de illegale hormonenmaffia. De moord groeide uit tot een van de meest ingrijpende moordzaken uit de recente Belgische geschiedenis.” In ‘Topgangsters’ blikt De Schutter terug op zijn leven in het internationale wapencircuit, 28 jaar in de gevangenis en zijn mislukte ontsnappingsplan. “Daarnaast doet hij nog enkele opvallende bekentenissen over de zaak-Van Noppen”, bevestigt Özgünes. “Ik citeer hem letterlijk: “Er waren nog meer mensen bij de moord betrokken, van wie ik de naam nu niet ga noemen. Ik weet over wie het gaat. Er waren nog minstens drie anderen betrokken als opdrachtgever voor de liquidatie. Die zijn weggekomen met een moord.”
“Minstens drie mensen kwamen weg met moord op Karel Van Noppen”, bekent ex-gangster Carl De Schutter in de nieuwe VTM-reeks met Faroek Özgünes
Notarbartola
Een andere opmerkelijke gast in Topgangsters is Leonardo Notarbartolo, het brein achter de beruchte diamantroof in Antwerpen. “In 2003 werd voor meer dan 100 miljoen dollar aan diamanten, goud en juwelen gestolen uit het zwaarbeveiligde Antwerp Diamond Center”, vertelt Özgünes. “Notarbartolo vertelde me hoe de kraak jarenlang werd voorbereid en hoe hij zelfs de toegangscode van de kluisdeur probeerde te achterhalen door met verborgen camera’s te filmen. Enkel het laatste cijfer wist hij niet te achterhalen.”
Volharding
De documentairereeks Topgangsters met Faroek Özgünes loopt dit najaar op de zender VTM. Topgangsters is volledig te streamen via VTM GO+. Om af te ronden verwijzen we voor wie het gemist zou hebben hier naar het eerste deel over Faroek. De Truienaar is na al die jaren uitgegroeid tot een gerenommeerde journalist die tot in gevangenissen en buitenlandse plaatsen delict reist, die zware strafdossiers uitpluist en criminelen interviewt die normaal gesproken ver buiten het bereik van een televisiekijker blijven.
Achter het bekende televisiegezicht gaat een carrière schuil die gebouwd is op nieuwsgierigheid, volharding en de voortdurende zoektocht naar antwoorden. Van de schoolbanken in Sint-Truiden tot de grootste Belgische misdaaddossiers: Faroek Özgünes is nooit opgehouden vragen te stellen. En misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste eigenschap van de journalist die hij geworden is: niet tevreden zijn met wat aan de oppervlakte zichtbaar is, maar altijd willen weten wat erachter zit.
In beeld hierboven – Faroek Özgünes wist de tong van Marcel Habran los te krijgen, de zogenaamde peetvader van de Luikse maffia.
