1-41In en rondom Sint-Truiden vind je tientallen historische panden, vaak imposante boerderijen, vaak midden in het veld. Dat zijn vaak landbouwbedrijven met een rijke geschiedenis, maar tegelijkertijd staan die geschiedenis en hun functionaliteit onder druk, want moderne landbouw stelt andere en vaak voor de infrastructuur onbereikbare eisen.        

De discussie over “loont restauratie nog de moeite”, “is renovatie nog betaalbaar”, “had men niet beter…” en “heeft men hier met het patrimonium gespeeld” behoren niet tot onze competenties. TruiensNieuws.be stelt vast, en rapporteert.

knipsel1-30

Halmael op de Ferrariskaart van 1777.

Halmaal is zeer oud
Halmaal werd reeds in 673 voor het eerst vermeld als Halmala, Germaans voor ‘vergadering’. Twintig jaar later zou de H. Trudo sterven. Het dorp was een leen van het graafschap Loon en later van Luik. Het kleine dorp was al vroeg een parochie, onder de bescherming van de Sint-Vaastabdij van Atrecht (Arras in Noord-Frankrijk) die de parochie in 1603 afstond aan de collega’s benedictijnen van de Trudoabdij in Sint-Truiden. Toen in 1795 de gemeenten ontstonden onder het Franse bewind, werd Halmaal een zelfstandige gemeente tot in 1971. Toen werd Halmaal bij Sint-Truiden gevoegd.

img_2232Hof van Maasrode
Het Hof van Maasrode in Halmaal ligt een stuk buiten de dorpskern. Het is een hoeve uit de 17de eeuw, met een nogal complexe structuur, meestal eigen aan boerderijen waar vaak aan verbouwd werd volgens de nood van de teelten. Het was in de hedendaagse periode nog een tijdlang rijschool en café in een landelijke omgeving en bestaat uit witgekalkte bakstenen gebouwen, gegroepeerd rond een rechthoekig gekasseid erf.  Wat opvalt is het poortgebouw met duifhuis, wat erop wijst dat de eigenaars rijk waren (men mocht duiven houden a rato van het aantal hectaren die men bewerkte).

hoeve-maasrode-sint-truiden-herbestemming-4Archicon
In 2015 maakte het Loonse architectenbureau Archicon een studie over het pand op vraag van de eigenaars met het doel een herbestemming te realiseren. Dat bureau ontwikkelde plannen voor een woonproject binnen het specifieke programma dat de Stad Sint-Truiden uitschreef, met nieuwe functies die passen in een totaalaanpak met respect voor monument en omgeving. Hier zou plaats zijn voor wonen, toerisme en ambachten.
Volgens de studie van Archicon biedt de imposante hoeve voldoende ruimte voor vier woningen, is er plaats voor toeristische activiteiten via een B&B en twee vakantiewoningen. Er is plaats voor hoeve-maasrode-sint-truiden-herbestemming-3ateliers en multiculturele ruimtes voor creativiteit en vergaderingen. Besluit: er zou opnieuw meer leven in de boerderij komen. En het Hof van Maasrode zou in zijn glorie voor het nageslacht bewaard blijven, met een moderne touch maar met respect voor de authenticiteit. Van deze make-over is op dit ogenblik een helft aan de realisatie bezig.

img_2226Twee eigenaars
Dat heeft te maken met het feit dat het Hof van Masrode twee eigenaard heeft, het niet-geklasseerde en het geklasseerde deel. De ene eigenaar heeft alleszins niet gewacht op de andere en is begonnen met de renovatie van het poortgebouw en de achterliggende gebouwen. Wanneer de ander eigenaar zich gaat ontfermen over een restauratie/renovatie van het geklasseerde hoofdgebouw is echter koffiedik kijken. In img_2230elk geval is het een gebouw dat behoort tot het erfgoed van Halmaal, dat eerder al gerecycleerd was tot rijschool en café. Renovatie moet ook dienen tot een hoger doel, namelijk opnieuw functioneel worden in de maatschappij en niet dienen als museumstuk in het landschap waarvan voorbijgangers zeggen hoe mooi het toch is.

En bovendien img_2227zit een restaurateur steeds met de eisen van Monumenten en Landschappen in zijn maag, die een restauratie soms onbetaalbaar maken en van wie vaak geen compromissen te verwachten zijn over de uiteindelijke bestemming ervan. Net als met onze kerken die binnen één decennium gerecycleerd worden tot ontspanningsruimtes, burelen of zelfs minder ‘ernstige’ activiteiten. Want een monument zonder inhoud en zin blijft een zinloos monument.