Hoeveel namen heeft de verbinding tussen Noord-Limburg en Zuid-Limburg al gekregen, telkens voor hetzelfde: een snelweg om beide uitersten van de provincie dichter bij mekaar te brengen. Hij ligt er nog steeds niet. En dat is niet de eerste keer. Had Limburg niet per ongeluk tussen Luik en Antwerpen gelegen, de Boudewijnsnelweg zou hier nooit gepasseerd zijn. Toen men de E40 aanlegde heeft men zich letterlijk in bochten moeten wringen om de snelweg toch maar niet door Zuid-Limburg te laten komen, de boeren je weet wel, en in Waremme lachte men zich een bult.
Neen, Limburg heeft het nooit gehad met grote infrastructurele werken, en het gedrocht dat nu Spartacus heet, lijkt ook een stille droom te worden die uit mekaar spat op politieke ego’s. Wie dus van Sint-Truiden naar Lommel rijdt heeft dus geen kilometer autostrade, wel 125 verkeerslichten en anderhalf uur auto aan zijn broek, maximum 70, soms nog minder. En zeggen dat we vooral met de vinger moeten wijzen naar … Limburgse politici.
In de zeventiger jaren reden er in Limburg auto’s rond met op de achterruit een grote sticker. Syndicalisten reden voor “A24, werk voor Limburg”, groene jongens met “A24, einde van Limburg”, de boeren met “Blijf van mijn grond”. Het streven naar een vlotte verbinding van Noord-Limburg met Zuid-Limburg is al meer dan 50 jaar oud!
300 jaar geleden bestond de nood al
De geschiedenis van de noord-zuidverbinding in Belgisch Limburg gaat terug tot 1712. Dat jaar beslist het prinsbisdom Luik een kasseiweg aan te leggen die Luik met ‘s-Hertogenbosch verbindt via Hasselt. In 1789 is de kasseiweg volledig aangelegd tussen Luik, Hasselt en Lommel. Aanvankelijk was er weinig bebouwing langs deze weg. Met de komst van de Kempense mijnzetels neemt de bevolking toe. In de jaren 60 krijgt de weg de naam, de Grote Baan, wat nog steeds de lokale naam van de N74 in Houthalen-Helchteren is. Het verkeer op de Grote Baan neemt toe en de weg wordt verbreed tot 2×2 rijstroken. In 1971 sluit de weg aan op de E314, een erg belangrijk verkeersknooppunt van Limburg is. Maar belangrijk om te weten: 78 jaar bouwden de prinsbisschoppelijke aannemers aan de kasseiweg tussen Luik en Lommel.
Afrit Melveren !
L’histoire se répète
Er bestaat geen groter cliché dan dat de geschiedenis zichzelf herhaalt. Maar met een grote waarheid. In 1971 beslist de minister van openbare werken Jos De Saeger (CVP) tot de aanleg van de snelweg ten noorden van Hasselt. Hiervoor wordt alvast op 4 november 1971 de Intercommunale E39 opgericht. Het waren immers vooral de Noord-Limburgse gemeenten die ijverden voor de aanleg van een snelweg om hun regio te ontsluiten en op de Belgische en Nederlandse snelwegen aan te sluiten. De A24 verschijnt in 1972 in het zeer ambitieuze autosnelwegenprogramma als een autosnelweg van Eindhoven via Hasselt en Sint-Truiden naar Hoei. Het onnozel stukje autoweg tussen Melveren en Ordingen is nog een restant van wat één van de zijwegen van die autostrade naar Tongeren moest worden.
Het plotse einde in Ordingen !
Iedereen had een reden om neen te zeggen
In 1973 begint het politieke gepalaver over de route van deze A24. Links van Genk, rechts van Genk, en telkens komt de Natuurbeschermingsactie Limburg (NAL) tussenbeide met een telling van bomen en vogels. Of het zijn de boeren die hun landbouwgrond tussen Brustem en Hoei niet willen opofferen aan Limburg. Men start met het tracé Hasselt-Sint-Truiden, voorlopig als expresweg maar dat zou zeker een autoweg worden. En in het noorden starten de werken ook, aan een expresweg tussen Lommel en Hasselt, maar dat wordt een autoweg met op- en afritten. Ondertussen blijven de Boerenbond en natuurvrienden, gevolgd door evenveel actiecomités als er kilometers weg zouden komen, meer dan actief. Toch wordt Lommel-Eksel gerealiseerd in 1981, 10 jaar na het eerste plan, 40 jaar geleden.
Vijf Limburgse ministers van Openbare Werken
In 1988 wordt Limburger Johan Sauwens (Volksunie) de eerste Vlaamse minister van Openbare werken. Hij wordt opgevolgd door een andere Limburger, Theo Kelchtermans (CVP) en diens opvolger in 1988, weer een Limburger Eddy Baldewijns (SP) en nog steeds is er geen tracé. Ook niet als wijlen Steve Stevaert (SP), ook een Limburger, de portefeuille Openbare Werken, in de schoot geworpen krijgt. Een dertigtal studies over de Kostenbatenanalyse, het stikstofprobleem, het Milieueffectenrapport, wel of geen ondertunneling, de habitatrichtlijnen, het Vlaams Ecologisch Netwerk maken van de A24 een onontwarbaar kluwen. We zitten nu al aan de vijfde Limburgse Vlaamse minister van Openbare Werken, Lydia Peeters (Open VLD) zodat alle democratische politieke formaties, behalve Groen, al een minister van A24 hebben mogen leveren. En nog steeds is er …niks.
Nog 27 jaar de tijd!
Maar tot op heden hebben die allemaal samen nog niet veel meer opgeleverd dan een stukje in Noord-Limburg, 15 km expresweg tussen Hasselt en Sint-Truiden, veel nutteloze bruggen en stukken verbindingsweg: een autostrade tussen de “grootste” kernen van Sint-Truiden te weten Ordingen en Melveren en daar dan nog een totaal zinloze brug. Onze politici hebben nog 27 jaar de tijd om rapper te zijn dan de prinsbosschop van Luik, 300 jaar geleden! En ondertussen moeten ze nog werk maken van de ontsluiting van Haspengouw naar de E40, nadat die aan Waremme versjacherd werd, ook weer door een Limburgse minister van Verkeerswezen, Fred Bertrand. De moraal van het verhaal? Misschien hadden we beter ministers van Openbare Werken gehad uit West-Vlaanderen: die konden beter beslissingen nemen zonder steeds achterom te moeten kijken naar hun kiesvee.
Over de noodzaak was iedereen het eens, over de komst niet.
De tuikabelbrug ligt er ook troosteloos bij en kost nu stukken van mensen, voor niks.
Daarvoor moet de ontsluiting er komen, de files en het gevaarlijk verkeer.
