Comfortabel fietsen over een weg van 2000 jaar oud. 

  • By :
  • Category : Retro
Retro

Als we het over Romeinse aanwezigheid in Sint-Truiden moeten hebben, dan is Brustem ‘the place to be’. Niet dat we daar een overvloed aan Romeinse overblijfselen vinden, maar toch eentje van formaat: een Tumulus van 7 meter hoog, de enige Truiense tumulus trouwens! 

         

Toen de Romeinen hier de plak zwaaiden vanaf de eerste eeuw voor Christus, dachten ze eerst aan een wegeninfrastructuur om leger en handel te faciliteren: ze maakten een netwerk van heirbanen en daarvoor moesten ze zich niks aantrekken van gewestplannen of moeilijke buurtbewoners. Ze trokken rechte strepen door het landschap, en dat is nog steeds de kortste weg tussen twee punten. De heirbaan Tienen-Tongeren liep door Sint-Truiden: ze kwam in Velm onze stad binnen en ging er in Helshoven buiten. En overal heet deze rechte weg de “Romeinseweg”. Het is trouwens het best bewaarde tracé van Romeinse wegen dat er in ons land bestaat.  

Hereboeren begraven onder tumuli 
Op plekken waar het mogelijk was, begonnen de Romeinen met landbouw, en zeker in het vruchtbare Haspengouw. Langs de heirbanen ontstonden dan ook grootschalige landbouwbedrijven, villa’s. De landeigenaars werden, na hun dood begraven onder gallo-romeinse grafheuvels, tumuli. Rond Tongeren en Tienen en in de omgeving van Montenaken, vind je er veel, in Haspengouw eerder weinig. 

 

 

De Tom van Brustem vanuit de lucht gezien

 

De Tom van Brustem op de Ferrariskaart (18de eeuw)

Een tumulus is dus een Romeinse grafheuvel waar de overledene werd bijgezet via een schacht vanop de top. Vaak werden grafgiften meegegeven en het zijn de enige bewaarde monumentale uitingen van het Romeinse grafritueel in Vlaanderen: het was het graf van een persoon die behoorde tot de invloedrijke sociale klasse. 

 

Niks gevonden
De meeste tumuli dateren van rond de jaren 80 na Christus. In die van Brustem werden in 1845 opgravingen verricht door hoofdingenieur van bruggen en wegen,
Guioth, maar die kon alleen maar vaststellen dat de tumulus reeds geplunderd was op enkele dakpannen, wat glas en metaalfragmenten na. “Niets dat kon bewaard worden”, schreef hij in zijn verslag. Hij zou vandaag wel heel wat tegenwind krijgen van archeologen en historiciGuioth meldde in zijn verslag wel dat er in 1776 een urne zou opgegraven zijn en dat die in het bezit was van de heer Van Brienen uit Sint-Truiden (dat hij zich nu bekend maakt!). 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte de tumulus van Brustem zwaar beschadigd: het dorp was een geliefkoosd doelwit voor bombardementen wegens het vliegveld. 

Nog Romeinse restanten?
Je zou dan kunnen denken: hier moet dan ook een villa gestaan hebben, maar daar is weinig onderzoek op gebeurd. Men vond wel aan de tumulus van Brustem, aan weerszijden van de
Romeinseweg, funderingssporen van muren evenals pannen en scherven van aardewerk van “terra sigillata”, het luxe-aardewerk uit die tijd. Kamiel Stevaux vond nog aan de Brandhoutstraat een sterk afgesleten koperen munt, een sestertius van keizer Marcus Aurelius (161-180n.Chr.), maar dat is ver van de Tom. 

Dat er vandaag in Haspengouw zo weinig Tumuli staan zou wel eens met de vruchtbare grond te maken hebben: de middeleeuwse boer snakte naar vruchtbare grond, en een heuvel zoals een Tumulus was eigenlijk maar verloren grond en ambetant om te bewerken. Dus werd die genivelleerd. Maar niet die van Brustem. 

Romeinse heirbanen waren niet zo comfortabel, maar stukken beter dan geen weg.
De Romeinse weg doorkruist Haspengouw van Velm tot in Bommershoven als een kaarsrecht lint, een ideale fietsweg.

Fietsen op de geschiedenis
Maar wat vandaag deze “Tom”, zoals ze in
Brustem zeggen (vandaar ook de Tomstraat), zo mooi maakt, is dat je anno 2020 in, het hartje van de fruitstreek op de oudste straat van België kan gaan fietsen, een onderdeel van de heirbaan Boulogne-sur-Mer naar Keulen en 2.000 jaar oud. Het berijdbare stukje tussen Tienen en Tongeren is trouwens de best bewaarde Romeinse weg in België, en voor zijn leeftijd in prima staat. Hier fiets je op de geschiedenis en met wat verbeelding zie je er de troepen van Caesar naar Tongeren trekken om er de Eburonen af te maken en de overlevenden als slaven te verkopen na de opstand van Ambiorix. 

 

 

Een ding moet ons evenwel van het hart: het Romeinse grafmonument verdient een kleine opkalefatering: overwoekerd door planten, afbrokkeling van de heuvel toegankelijkheid en een informatiebord zijn DRINGEND nodig.

 

 

Geen reacties

Deel jouw reactie met de bezoekers van Truiensnieuws.be

Retro
1
Een voorbeeld hoe het NIET moet: het kasteel van Rochendael

Tot nu toe hebben we steeds monumenten behandeld die een goede afloop kenden, gerestaureerd met openbare en private middelen, en vooral nieuw leven ingeblazen dankzij een andere bestemming. Maar soms loopt het mis, om het woordje faliekant niet uit te spreken. En in Bevingen, Rochendael, liep het faliekant af: een …

Retro
1
Zepperen “ademt” nog steeds Genoveva

Wat hebben Zepperen en Parijs gemeen? Buiten het feit dat het toffe plaatsen zijn om te vertoeven? Ze hebben dezelfde patroonheilige: Sint-Genoveva. Het zijn de kronieken van de abdij van Sint-Truiden die onthullen dat er omstreeks 650 in Zepperen al een ‘basilica’ was, toegewijd aan de H.Genoveva, dus nog voor …

Retro
Truiense ambassade in Mechelen

Het refugehuis of de refugie van de abdij van Herkenrode in Sint-Truiden is deze revue al gepasseerd. Vandaag belichten we het refugehuis van de Trudoabdij in Mechelen, want ook onze Benedictijnen vlogen uit. In de strikte betekenis is het een toevluchtshuis, waarin ook archieven en kostbaarheden konden veiliggesteld worden. Soms …