Wellicht is Eddy Baldewijns de beroemdste Gingelommenaar, maar in onze rubriek RETRO beperken we ons doelbewust tot figuren die overleden zijn, kwestie van niet te veel schenen te kwetsen. Dus blijft Erasme Louis Surlet de Chockier bij ons de beroemdste Gingelommenaar, de enige die in Brussel een standbeeld gekregen heeft!

surlet-10

Overlijdensacte van Surlet de Chockier

surlet-3En waarvoor is deze Gingelomse baron beroemd? Toen ons land op 4 oktober 1830 haar onafhankelijkheid uitriep en de Hollanders buiten bonjourde, was men koortachtig op zoek naar een koning, maar de ons omringende mogendheden kwamen maar niet tot een vergelijk welke prins de Belgische kroon mocht opzetten. In afwachting tot alle mogelijke kandidaten gewikt en gewogen waren besloot. Toen de Franse prins Louis de Nemours de Belgische troon moest weigeren in februari 1931 omdat hij onaanvaardbaar was voor Engeland, werd onze Gingelomse “schapenboer” Regent van België, staatshoofd zonder koningstitel zoals prins Karel na de Tweede Wereldoorlog. Niet voor lang, want op 21 juli werd Leopold van Saksen-Coburg geïnstalleerd als koning, en trok de Regent zich zichtbaar opgelucht terug uit de Nationale politiek. Hij bleef evenwel burgemeester van Gingelom tot aan zijn overlijden op 7 augustus 1839.

Gevochten tegen de Oostenrijkers
Erasme Louis Surlet de Chockier werd in 1769 geboren in een Luiks patriciërsgezin als tweede zoon van een welstellend jurist die in 1758 de heerlijkheid Gingelom gekocht had. Hij was een actief baasje, getuige zijn militaire en politieke activiteiten. In 1789 vocht Surlet de Chockier mee met de patriotten die de Luikse prinsbosschop afzetten en verplichtten tot vluchten. Maar de Oostenrijkers maakte een einde aan de rebellie en hij vluchtte naar Breda in Holland.

Lid van de Assemblée Nationalesurlet-5
Na de Franse annexatie van ons land, werd hij een toegewijd voorstander van de ideeën van de Franse Revolutie en van Napoleon en in 1800, hij was toen 31 jaar, werd hij burgemeester van Gingelom, lid van de departementale raad van Nedermaas en lid van de Nationale Assemblée in Frankrijk.

Surlet le Choquant
Toen België Nederland werd na de nederlaag van Napoleon bij Waterloo, trad Surlet de Chockier op als leider van de Belgische oppositie in de Tweede Kamer van Nederland. Door zijn verzet tegen het Holland bewind en de eigengereide politiek van Willem I kreeg hij er de bijnaam Surlet le Choquant, Surlet de ergerlijke. En hij werd onder de Hollanders in 1825 … burgemeester van Gingelom.

Belgisch patriot
Maar ondertussen van de oppositie tegen het Hollands bestuur aan het groeien in de Zuidelijke Nederlanden, zoals België toen heette. In augustus 1830 voegde Surlet de Chockier zich bij de voorstanders van een afscheuring van Nederland. Na de afscheuring kwam hij terecht in het Nationaal Congres, verkozen door het arrondissement Hasselt en hij werd de eerste voorzitter van het eerste Belgische parlement dat de eerste Belgische Grondwet goedkeurde. Daarin stemde hij steeds als laatste … en met de meerderheid mee. Dat Congres zocht een Regent en had de keuze tussen baron Surlet de Chockier en prins Félix de Mérode. Het werd Surlet, als gematigd liberaal aanvaardbaar voor links en rechts, geen slechte reputatie op internationaal vlak en, in tegenstelling tot de Mérode, niet ambitieus.

surlet-8

Een spotpenning met Surlet op de ene kant als “De Goede Herder” en aan de andere kant de allusie op zijn (te) rijkelijk pensioen van 10.000 gulden..

Het regentschap: niet gemakkelijk
Makkelijk had Surlet de Chockier het niet in zijn functie: de economische toestand verslechterde, hij interpreteerde de Grondwet zeer letterlijk en was dus voorzichtig, de inval van de Hollanders die de scheiding niet verteerden maar beperkt bleef tot enkele schermutselingen en geen oorlog, en zijn geloof in het feit dat een Belgisch koninkrijk met Leopold I als koning weinig overlevingskansen had en bijgevolg beter aanhechting zocht met Frankrijk.

Surlet de Chockier keerde dus terug naar Gingelom, werd uitvoerig bedankt, kreeg een pensioen van 10.000 gulden per jaar (want de Belgische frank werd pas in 1831 ingevoerd) en leefde als vrijgezel teruggetrokken in Gingelom, nog steeds als burgemeester..

 

 

surlet-9

Schapenboer
De laatste acht jaar van zijn leven hield hij zich bezig met het fokken van Merinoschapen die veel wol produceren. Die wol is wereldberoemd voor zijn kwaliteit, heeft een zeer fijne structuur en is geschikt voor gordijnen, vilten en vooral kleding omdat de stof niet kietelt. Een tijdlang onder het bewind van Napoleon omdat Napoleon die teelt verplichtte, net als die van suikerbieten, omdat er in zijn strijd tegen Engeland en door de Continentale Blokkade geen Wol en rietsuiker geïmporteerd werden. Op die manier sloot Surlet de Chockier een politieke en parlementaire carrière af als gewaardeerd deskundige voor het ontwikkelen van landbouw en veeteelt in ons land.

Toch een beetje Sint-Truiden
Dokter Joseph Aumann, zoon van een onderwijsinspecteur werd eigenaar van het kasteel van Surlet de Chockier in Gingelom. Hij was geneesheer specialist internist en runde samen met dokter Nolens en dokter Odeurs de nieuwe Sint-Jozefkliniek 1947. Hij was de vader van notaris Franz Aumann die zijn notariaat in de Stationsstraat heeft en ook nog historicus en voorzitter van de Geschied- en Heemkundige Kring van Sint-Truiden is.

Spotprent waarbij Surlet de Chockier voorgesteld wordt als gewone burger, een pijp rokend in een café achter een pot bier en zijn schapen op de achtergrond

surlet-6-2

De regering was een bende “beesten”, de Regent met een schapenkop, en het onderschrift: Le berger devenu roi –  partage du gateau (de herder is koning geworden en adel en clerus verdelen de koek onder mekaar), waarszchijnlijk uit links-revolutionaire hoek.

 

 

 

 

 

 

 

surlet-2

Het kasteel van baron Erasme Louis Surlet de Chockier, nu in Truiense handen.