“Zwart geel en rood is de Belgische vlag”. Zo gaat het kinderliedje. In de grondwet staat dat echter de kleuren niet zwart, geel en rood zijn, maar rood, geel en zwart. Hangen wij onze vlag al bijna twee eeuwen verkeerd? Waarschijnlijk niet, want in de heraldiek is het een ongeschreven wet dat bij verticale strepen de donkerste kleur het dichtst bij de stok moet hangen. Wat er ook van zij, waar komen die kleuren vandaan?
De voorbije maanden waren straten, pleinen, huizen en mensen gekleurd in zwart geel en rood, pruiken en tricilore mutsen behoorden tot de normale uitrusting van de Belgen want wij en niemand anders zouden Europees Kampioen worden. Geen mens die problemen had met dit door vele Vlamingen gehate Belgische symbool, wie een vlag had, hing die uit. Enkele dagen gelden, op de nationale feestdag, een dag waarop iedereen verlof heeft, waren er maar zeer zeldzame Belgen die de tijd vonden om een vlag uit te hangen. En nu de olympische spelen starten kunnen we ons weer uitrusten met de driekleur om Nina Derwael en Wout van Aert aan te moedigen.
De Fransen waren weer het voorbeeld
1830 was een revolutiejaar. In de zomer brak er in Frankrijk een (tweede) revolutie uit: de mensen leden al een hele tijd onder de slechte economische toestand. En als het in Parijs regent, druppelt het in Brussel. Op 25 augustus werd in de Muntschouwburg de door bijna niemand gekende opera opgevoerd: “De Stomme van Portici” ter ere van de Nederlandse koning die ook koning van België was. Een aria in die opera “Amour sacrée de la patrie…” (de heilige liefde voor het vaderland) zweepte het volk op en na de opera trokken heel wat malcontente burgers naar het huis van erg Hollands gezinde boekhandelaar, verbouwden zijn appartement en van de overgordijnen maakten ze een vlag in de Franse kleuren waarmee ze op de Brusselse Grote Markt gingen zwaaien. De Franse vlag? Niet abnormaal met de Franse revolutionairen als stichtend voorbeeld voor de gedurende jaren door de Hollanders miskende Franstaligen die Frankrijk als ultieme thuis bestemden.
Ze valt bijna uit elkaar en wordt goed bewaard in het streng beveiligde koninklijk legerarchief. De vlag dateert uit 1830 en heeft horizontale strepen in het rood-geel-zwart. Weinigen kennen de nationale driekleur op deze manier.
De Brabantse kleuren
Twee Brusselse journalisten die werkten voor “Le Courrier des Pays-Bas – De Gazet der Nederlanden” waren daar helemaal niet zo happig op, de Franse bezetting tot 1815 lag nog vers in het geheugen. Ze stapten de stoffenzaak van Marie Abts-Ermens binnen op de hoek van de Grasmarkt en de Heuvelstraat (nu is er een broodjeszaak van Panos) en lieten er de eerste Belgische driekleur aan mekaar naaien. Edouard Ducpétiaux en Lucien Jottrand, advocaat en redacteur van de krant, kozen voor de kleuren zwart, geel en rood, de 
kleuren van het oude wapenschild van Brabant en de kleuren van de Brabantse omwenteling toen in 1790 de Oosterijkers er werden buiten gekieperd. Dat wapen stelt een “leeuw van goud (geel) op een achtergrond van sabel (zwart) geklauwd en getongd van keel (rood)” voor. Die eerste vlag had horizontale banden, en van ver zou die vlag kunnen verward worden met de zo vermaledijde Hollandse vlag, maar in de grondwet van 1831 staat: “Artikel 193: De Belgische Natie kiest als kleuren rood, geel en zwart en als rijkswapen de Belgische Leeuw met de kernspreuk Eendracht Maakt Macht”. Geen letter echter over de richting van de kleuren.
De vlag mag steeds gehesen worden door particulieren, maar aan overheidsgebouwen, officiële gebouwen, monumenten en overheidsbedrijven moet ze op bepaalde dagen verplicht en buiten opgehangen worden. Voor het leger gelden er nog striktere instructies in verband met de vlag.
Hoe dan ook, in de nacht van 25 op 26 augustus 1830 trok Ducpétiaux, ook advocaat en redacteur, met zijn nieuwe vlag naar het Brusselse stadhuis waar hij de Franse vlag verving door de Belgische driekleur met horizontale strepen. En meteen was onze driekleur “zwart, geel en rood” geboren.
Every fan needs to drink before the match.
